പാമ്പിനു പാല്‍ കൊടുത്താല്‍…

സുഭാഷിതം

ഒരു പഴയ സംസ്കൃതശ്ലോകം. നീതിസാരത്തില്‍ നിന്നു്.

ഉപകാരോऽപി നീചാനാം
അപകാരായ വര്‍ത്തതേ
പയഃപാനം ഭുജംഗാനാം
കേവലം വിഷവര്‍ദ്ധനം

അര്‍ത്ഥം:

നീചാനാം : നീചന്മാര്‍ക്കു്
ഉപകാരഃ അപി : ഉപകാരം ചെയ്യുന്നതു പോലും
അപകാരായ വര്‍ത്തതേ : ദോഷമേ ഉണ്ടാക്കൂ
ഭുജംഗാനാം : പാമ്പുകള്‍ക്കു്
പയഃപാനം : പാല്‍ കുടിക്കുന്നതു്
കേവലം വിഷവര്‍ദ്ധനം : വിഷം കൂടാനേ ഉപകരിക്കൂ.

പാത്രവിശേഷേ ന്യസ്തം… എന്നതിന്റെ മറുവശം. എല്ലാ ഉപകാരങ്ങളും അതു സ്വീകരിക്കുന്നവന്റെ ഗുണം പോലെയിരിക്കും എന്നര്‍ത്ഥം.

രണ്ടാമത്തെ വരിക്കു് പ്രകോപായ ന ശാന്തയേ എന്നും പാഠമുണ്ടു്. നീചന്മാര്‍ക്കു് ഉപകാരം ചെയ്യുന്നതു് അവരെ പ്രകോപിപ്പിക്കുകയേ ഉള്ളൂ, ശാന്തരാക്കുകയില്ല എന്നര്‍ത്ഥം.

ആരുണ്ടു പരിഭാഷപ്പെടുത്താന്‍? :-)